Regularnie pojawiają się pytania moich Klientów dotyczące możliwości i miejsca przeprowadzenia rozwodu, gdy oboje małżonkowie mieszkają za granicą. Czy jest możliwy rozwód małżonków mieszkających za granicą? W związku z tym zdecydowałem się umieścić niniejszy artykuł celem wyjaśnienia wszystkich wątpliwości w powyższym zakresie.

Co oznacza miejsce zamieszkania?

Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której przebywa się z zamiarem stałego pobytu. Można zatem uznać, iż jest to miejsce, w którym mieści się nasze centrum życiowe. Tam gdzie pracujemy, żyjemy z naszą rodziną, znajomymi, posiadamy własny dom czy lokal itp. Wskazuje się również, że miejscem zamieszkania jest miejsce, w którym mamy zamiar stałego pobytu oraz faktycznie tam przebywamy.

Wiele osób myli pojęcie zameldowania z miejscem zamieszkania. Dlatego wyjaśniam, że miejsce zameldowania nie musi przesądzać o tym, że jest to nasze miejsce zamieszkania.

Obowiązek meldunkowy wynika jedynie z ustawy o ewidencji ludności i nie musi mieć nic wspólnego z aktualnym miejscem zamieszkania.

Jaka jest właściwość i gdzie wytacza się powództwo w sprawach małżeńskich?

Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania. Jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej. Jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

W przypadku, gdy mamy do czynienia z małżonkami mieszkającymi za granicą, ustawa wskazuje, że:

  1. sprawy małżeńskie oraz sprawy dotyczące małżeńskich stosunków majątkowych należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:
  • oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
  • małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
  • małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
  •  oboje małżonkowie są obywatelami polskimi.
  1. Jurysdykcja krajowa jest wyłączna, jeżeli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.
  2. Jurysdykcja krajowa w sprawie małżeńskiej obejmuje także orzekanie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków.

Zgodnie z powyższym, rozwód w Polsce małżonków mieszkających za granicą jest możliwy do przeprowadzenie, gdy spełniona jest chociażby jedna z powyższych przesłanek. Oznacza to, że nawet gdy małżonkowie już od dłuższego czasu mieszkają za granicą, a są polskimi obywatelami, mogą przeprowadzić takie postępowanie również w naszym kraju.

Jaki Sąd rozpoznaje sprawę o rozwód?

Właściwym do rozpoznania sprawy o rozwód jest Sąd Okręgowy. Gdy choć jeden z małżonków dalej zamieszkuje w ostatnim wspólnym miejscu zamieszkania w Polsce czy jeden z małżonków aktualnie zamieszkuje w Polsce, właściwym będzie Sąd Okręgowy dla miejsca zamieszkania tego właśnie małżonka.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy oboje małżonkowie mieszkają za granicą. Właściwy Sąd powinien zostać wskazany przez Sąd Najwyższy. Najlepszym rozwiązaniem będzie w takim przypadku wytoczenie powództwa do Sądu wybranego przez naszego klienta. Po czym to właśnie ten Sąd, do którego wpłynął pozew, wystąpi do Sądu Najwyższego o oznaczenie właściwego Sądu. Strona może również sama zawnioskować o wyznaczenie konkretnego Sądu do przeprowadzenia postępowania rozwodowego, odpowiednio uzasadniając taki wniosek. Przykładowo, możliwym będzie tutaj wskazanie, że to właśnie na obszarze właściwości tego Sądu małżonkowie wspólnie mieszkali, znajdowało się tam ich centrum życiowe czy chociażby mieszkał tam wcześniej jeden z małżonków.

Mieszkasz za granicą, a po przeczytaniu niniejszego artykułu chciałbyś przeprowadzić rozwód w Polsce? Skontaktuj się z moją Kancelarią chętnie odpowiemy na dodatkowe pytania i zawsze doradzimy najlepsze rozwiązanie.