Co to jest zachowek i kto może się o niego ubiegać? ❓

Zachowek to prawne zabezpieczenie dla najbliższych krewnych zmarłego, którzy zostali pominięci w testamencie. Dzięki niemu osoby te mogą domagać się wypłaty części majątku po spadkodawcy. To istotny mechanizm ochrony przed niesprawiedliwym rozdysponowaniem majątku. ⚖️

Kto ma prawo do zachowku? 🔍

Prawo do zachowku przysługuje:

  • zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom),
  • małżonkowi,
  • rodzicom zmarłego, jeśli w chwili śmierci spadkodawcy należeli do grona spadkobierców ustawowych.

Nie mają prawa do zachowku m.in.: rodzeństwo, dziadkowie czy dalsza rodzina.

Jak ubiegać się o zachowek? 🚀

Warto najpierw podjąć próbę polubownego załatwienia sprawy, składając pisemne wezwanie do zapłaty. Gdy to nie przyniesie skutku, należy wystąpić do sądu z pozwem o zachowek. W pozwie powinny znaleźć się wszystkie okoliczności sprawy oraz wartość dochodzonego roszczenia.

Zachowek po rodzicach i małżonku – co warto wiedzieć? ❔

Zachowek po rodzicach 👧👨

Dzieci mają prawo do zachowku po rodzicach, jeśli zostały pominięte w testamencie lub uwzględnione w nim w mniejszym zakresie niż wynikałoby to z dziedziczenia ustawowego.

Zachowek po mężu lub żonie 💑

Małżonek może domagać się zachowku, jeśli w momencie śmierci spadkodawcy małżeństwo nadal trwało. Prawo do zachowku wygasa, jeśli orzeczono rozwód lub separację z winy wnioskodawcy.

Jak obliczyć wysokość zachowku? 📊

  1. Obliczenie substratu zachowku – określenie wartości „czystego spadku”, czyli aktywów po odjęciu długów, a także doliczenie darowizn i zapisów windykacyjnych.
  2. Ustalenie udziału spadkowego – czyli procentu, jaki przysługiwałby uprawnionemu w przypadku dziedziczenia ustawowego.
  3. Pomnożenie udziału przez 1/2 lub 2/3 – standardowo zachowek wynosi 1/2 udziału spadkowego, a w przypadku małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy uprawnionych – 2/3.

Przykład obliczeniowy 📈

Jeśli wartość spadku wynosi 300 000 zł, a uprawniony do zachowku miałby prawo do 1/3 spadku, to jego zachowek wyniesie:

  • 150 000 zł (1/2 z 1/3 spadku),
  • 200 000 zł, jeśli uprawniony jest małoletni lub niezdolny do pracy (2/3 z 1/3 spadku).

Kiedy zachowek nie przysługuje? ❌

Nie każdy może domagać się zachowku. Nie przysługuje on osobom, które:

  • zostały uznane za niegodne dziedziczenia,
  • zrzekły się dziedziczenia lub odrzuciły spadek,
  • zostały wydziedziczone przez spadkodawcę,
  • w chwili śmierci spadkodawcy były w trakcie rozwodu lub separacji.

Jakie darowizny wpływają na wysokość zachowku? 💰

Niektóre darowizny mogą mieć wpływ na wysokość zachowku:

  • Darowizny dla osób spoza kręgu spadkobierców wlicza się do spadku, jeśli dokonano ich nie dalej niż 10 lat przed śmiercią spadkodawcy.
  • Darowizny dla spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku dolicza się bez względu na czas ich dokonania.

Jak długo można ubiegać się o zachowek? ⏳

Roszczenie o zachowek wygasa po 5 latach od dnia ogłoszenia testamentu. Po tym czasie dochodzenie roszczenia nie będzie możliwe.

Podsumowanie ✅

Zachowek to ochrona dla najbliższych spadkobierców, którzy zostali pominięci w testamencie. ✔ Przysługuje dzieciom, wnukom, prawnukom, małżonkowi i rodzicom zmarłego. ✔ Wysokość zachowku zależy od wartości spadku oraz stopnia pokrewieństwa. ✔ Można go dochodzić do 5 lat od ogłoszenia testamentu – zgodnie z art. 1007 KC. ✔ W razie wątpliwości warto skorzystać z pomocy prawnika zachowek Opole.

Masz pytania dotyczące zachowku? 📞

Jeśli potrzebujesz wsparcia w sprawie zachowku, skontaktuj się z moją Kancelarią Radcy Prawnego w Opolu. 📚 Prawnik zachowek Opole pomoże Ci skutecznie dochodzić swoich praw! 🙌

Źródła:

https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-991

https://lexlege.pl/kc/art-1007/

https://www.infor.pl/prawo/spadki/zasady-dziedziczenia/6297065,niegodnosc-dziedziczenia-wazne-zmiany-jeszcze-w-2023-r.html